مغزه گیری از دیواره ی چاه

 گاهی در عملیات اکتشافی تهیه ی مغزه از دیواره ی چاهی که حفاری گردیده است انجام می گیرد. در این روش از ابزارهای خاص استفاده می شود (شکل 13) این ابزار جولتهای سوراخ داری دارند که با پانلهای الکتریکی به دیواره ی چاه شلیک می شوند و سپس توسط کابلهای فولادی که انعطاف پذیری خوبی دارند از دیواره ی چاه باز یافت می شوند قطر مغزه هایی که از این طریق تهیه می شود  4/3  1 تا  16/3  1 اینچ و طول آنها بین 4/3 1 تا 1 اینچ متغییر است . کاربرد این روش عمدتا در طبقات نرم است.

 

 

در هنگام مغزه گیری باید به نکات زیر توجه کرد:

1- قبل از مغزه گیری باید اطمینان حاصل کرد که چاه فاقد هر گونه شیلی یا قطعات اضافی باشد که ممکن است از دهانه چاه به ته چاه سقوط کرده و در ته چاه به جا مانده باشد.

2-   همانند حفاری معمولی باید برای ایجاد سنگینی در پشت مته از لوله اضافی استفاده کرد.

3- مغزه گیری باید به آرامی و با سرعت ملایم به ته چاه فرستاده شود هر گونه آسیب دیدگی ناشی از اصابت با دیواره ی چاه مصون بماند .

4- به هنگام مغزه گیری باید به تدریج بار روی مته اضافه شود. ابتدا با بار کم و سرعت کم شروع و پس از ثابت شدن وضعیت مغزه گیری به تدریج بار روی مته و دور مته در دقیقه افزایش یابند.

5- حجم گردش سیال حفاری در مغزه گیری معمولی با مته های غیر الماس همانند ماشینهای حفاری چرخشی با مته هم اندازه است اما در مته های الماسی حجم حفاری کمتر است . این امر برای پیشگیری از لرزش احتمالی مته است . به دلیل شکننده بودن مته های الماسی ، لرزش می تواند موجب آسیب دیدگی آنها شود.

6- کاهش ناگهانی سرعت حفاری اگر ناشی از تغییر طبقات نباشد ممکن است به علت وجود اشکالی در عیوب درونی باشد که باید سریعا لوله های حفاری را بیرون آورد و تیوبها را باز رسی کرد.

7- به هنگام خارج کردن لوله ها از چاه باید به آرامی آنها را به بیرون از چاه هدایت کرد تا از آسیب دیدگی احتمالی به مغزه پیشگیری شود.

-          عوامل موثر در سرعت حفاری در سیستم چرخشی:

عوامل موثر که در میزان نفوذ پذیری ماشینهای حفاری موثر اند بسیار زیاد است . بدون تردید تاکنون تعدادی از این عوامل ناشناخته مانده اند و میزان تاثیر تعدادی کم شناخته شده اند مشخص نیست . برای مثال اگر چه تاثیر گل حفاری در سرعت حفاری مشخص شده است اما به ندرت می توان دو گل حفاری را یافت که در کلیه ی موارد با یکدیگر یکسان باشند. همچنین کیفیت نمونه های سنگی در سطح دقیقا بیانگر شرایط و کیفیت سنگ در اعماق نیست.

این عوامل باعث شده اند تا مطالعه در مورد فاکتورهای موثر در حفاری همچنان ادامه داشته باشد . افزایش میزان نفوذ پذیری خود به تنهایی نباید هدف باشد زیرا استهلاک مته، شکست قسمتهای مختلف ماشین حفاری و موارد دیگر را که موجب افزایش هزینه حفاری می شوند باید در نظر گرفت . در ذیل به عواملی که موجب افزایش سرعت نفوذ پذیری ماشینهای چرخشی می شوند اشاره شده است:

الف). بازدهی اپراتور:

1-تجربه

2-آموزش یا مهارت ویژه

3-ارتباط بین پرسنل و شرکت

4- انگیزه ی شغلی

ب). بازدهی ماشین :

1- اندازه ی مناسب ماشین

2-آسان بودن ماشین (نداشتن پیچیدگی) ،میزان خودکار بودن ماشین، نحوه ی تامین قدرت ماشین

ج). ویژگی طبقات:

1- مقاومت فشاری

2- سختی و خاصیت ساییدگی

3-میزان فشار سنگ های پوششی

4- خاصیت الاستیسیته،پلاستیسیته یا شکنندگی

5- خاصیت به هم چسبی و دگر چسبی

6-نفوذ پذیری طبقات

7-میزان آب موجود در طبقات

8- تخلخل

9-حرارت

د). عوامل مکانیکی :

1-بار روی مته

2-دور مته در دقیقه

3- نوع مته

و). خاصیت گل حفاری :

1- چگالی

2-میزان ذرات جامد موجود در گل

3- درجه ی غلظت گل (گرانروی)

4- خاصیت هرزروی گل

5- میزان روغن موجود در گل